Çocuk enfeksiyon hastalıkları nelerdir

Tıp alanında 0-18 yaş arası geçirilen enfeksiyonel yani mikrobik temelli hastalıklar, çocuk enfeksiyon hastalıkları olarak sınıflandırılır. Hastanelerin pediatri bölümleri tarafından tanı ve tedavi uygulamaları yapılır. Çocukluk döneminde geçirilebilecek birçok enfeksiyon hastalığı mevcuttur. Bazı enfeksiyon hastalıklarına karşı geliştirilmiş aşı uygulamaları vardır. Fakat belirli periyotlarla yapılan aşılar enfeksiyonel hastalıkları tamamen ortadan kaldırmamaktadır. Aşılama uygulamaları, hastalığı ortadan kaldırmasa bile, hastalığın yaygın olumsuz sonuçlarını en aza indirme üzerine hazırlanmıştır.

Çocukluk döneminde bağışıklık sistemi gelişmeye devam eder. Bu durum çocukların enfeksiyonel hastalıklara karşı daha hassas olmasına sebebiyet vermektedir.  Özellikle kreş ya da anaokullarının ilk yılları çocukların hastalıklara daha açık olduğu dönemlerdir. Bunun yanı sıra kalabalık ortamlara maruz kalma sonucu, yetişkinlerde herhangi bir rahatsızlığa sebep olmayacak enfeksiyonlara neden olur. Fakat bu enfeksiyonlar özellikle küçük yaş çocuklarda hastalıklara neden olur. Bu içeriğimizde yaygın görülen çocuk enfeksiyon hastalıkları hakkında merak ettiklerinizi cevaplayalım.

1. Bronşit

Üst solunum yolu hastalıklarının en yaygın olanlarından biridir. Enfeksiyona neden olan mikropların ana broşlar üzerine yapışması sonucu ortaya çıkar. Basit bir üst solunum yolu enfeksiyonu tedavi edilmediğinde bronşite dönüşebilmektedir. Fakat bu durum sık olmaz. Bronşit, yoğun balgamlı ve çok sık öksürüklerle kendini gösterir. Bunu sık ve hırıltılı nefes alma ve halsizlik izler. Çoğunlukla ateş 38 derecenin üzerine çıkmaz. Bronşit hastalıklarında, çocuğun klinik hikâyesi ve gerekli görülen durumlarda röntgene bakılarak uygun tedavi şekli belirlenir.

2. Farenjit

Farenjit tanı ve tedavisi

Farenjit, boğazın arka tarafındaki yumuşak dokuların (farenks) iltihaplanmasıdır. Bu durum genellikle soğuk algınlığı, grip veya diğer viral enfeksiyonlar sonucu meydana gelir. Bakteriyel enfeksiyonlar, alerjiler, sigara içmek veya kirli hava solumak da farenjitin nedeni olabilir. Farenjitin belirtileri arasında boğaz ağrısı, yutma güçlüğü, kuru öksürük, ateş, halsizlik ve boğazda yanma hissi bulunur. Farenjit genellikle kendiliğinden geçer, ancak semptomları hafifletmek için ev ilaçları veya reçeteli ilaçlar kullanılabilir. Ayrıca, farenjitten kaçınmak için sık sık ellerin yıkanması, enfeksiyonlu kişilerle temas etmekten kaçınma ve sigara içmemek gibi basit önlemler alınabilir.

Hafif ateş, boğazlarda yanma ve ağrı yanı sıra kuru öksürük çocuk enfeksiyon hastalıkları arasındaki farenjitin belirtilerindendir. Bu semptomları azaltıcı ılık içecekler tüketilmelidir. Çocuk istirahat etmelidir. 3 günden sonra bu tarz şikâyetler hala devam ediyorsa çocuğunuzu doktora götürmelisiniz.

3. Zatürre

Çoğunlukla bu hastalık, erken doğum hikâyesi, daha önce geçirilmiş akciğer rahatsızlıkları ve kalp hastalıkları olan çocuklarda görülmektedir. Akciğerde bulunan hava keseciklerinin iltihaplanması şeklinde ortaya çıkar.

Zatürre hastaları genellikle diğer üst solunum yolu hastalıklarında olduğu gibi semptomlar yaşarlar. Bu semptomlar ateş, öksürük, halsizlik gibi şikâyetlerdir. Ateşin inatçı bir şekilde birkaç gün sürmesi, öksürüğün çok sık olması, karında şişlik, titreme ve baş ağrısı zatürre ihtimalini güçlendirir. Nefes darlığı ve solunumda yetmezlik görüldüğü takdirde hastanede yatarak tedavi izlenir. Bu şikâyetler yoksa çocuk enfeksiyon hastalıkları arasındaki zatürre uygun antibiyotik tedavisi ile takip edilir.

4. El Ayak Ağız

10 yaşının altındaki çocuklarda çok sık rastlanan bulaşıcı hastalıktır. Coxsacki virüs temellidir. Çok hızlı yayılma özeliğine sahiptir. Hastalık belirtilerinin ardından takriben 1 hafta içerisinde kendiliğinden geçer.

Son dönemde en sık rastlananlardan hastalıklardan bir tanesi de el ayak ağız hastalığıdır. Ateş ile başlar, boğazda kızarıklıklar, ağız içi aftlar ve özellikle el ve ayakta kırmızı döküntüler şeklinde belirtiler verir. Bu kırmızı döküntüler, hastalığın ilerleyen günlerinde su kabarcıkları halini alır. Fiziksel temasla, hapşırma ya da öksürme gibi tükürük teması ile bulaşır. Çocuk enfeksiyon hastalıkları arasındaki el ayak ağız hastalığına yakalanmamak için sık sık el yıkanmalıdır. Ayrıca kalabalık ortamlarda sık fiziksel yakınlığa dikkat edilmelidir. Yaz ve yaza yakın aylarda ve sonbahar aylarında bu hastalığın yayılma riski daha fazladır. Virüs kaynaklı bir hastalık olduğundan ilaç tedavisi uygulanmaz. Yalnızca ağız içi aftlar ve döküntülerin yaptığı kaşıntı için tedavi edici ürünler önerilir.

5. Kabakulak

Kabakulak her yaş grubu çocukta görülebilen bir bulaşıcı hastalıktır. Ancak en sık görüldüğü yaş aralığı 5 ila 10 yaştır. Aşısı mevcut olduğundan çoğu çocukta herhangi ciddi bir belirti vermeden geçer. Belirtilerin mevcut olması durumunda, 10 gün kadar çocuğun izole edilmesi gerekmektedir.

Kabakulak hastalığının en çok rastlanan belirtisi kulağın alt kısmında ve yanaklarda şişmedir. Çocuk enfeksiyon hastalıkları arasındaki kabakulakta yutkunurken zorluk yaşama, baş ağrısı, ateş, iştahsızlık ve kas ağrıları takip eden belirtilerdir.  Özellikle 12-14 yaş sonrası kabakulak hastalığının seyri biraz daha ağır ilerler. İlaç tedavisi yalnızca ortaya çıkan şikâyetlerin giderilmesine yönelik olarak yapılır. Hastalığın tedavisi için bir reçete yoktur. Hastalığa bağlı şikâyetler 8-10 gün arasında kendiliğinden geçer.

6. Kızamık

Çocuk enfeksiyon hastalıkları kızamık

Dünya genelinde çok yaygın görülen bir enfeksiyonel hastalıktır. Kızamık bağışıklığı çok zorlayıcı bir virüse sahiptir. Bu nedenle beraberinde orta kulak iltihabı, bronşit gibi rahatsızlıkların görülme ihtimali de çoktur. Temas ve solunum yoluyla yayılır. Çok hızlı bir şekilde yayıldığından, çoğunlukla fark edilene kadar temaslı olan birçok kişiye geçer. Tüm dünyada yapılan aşılama uygulamaları neticesinde, çocuk enfeksiyon hastalıkları arasındaki kızamığın görülme sıklığı ciddi ölçüde azalmıştır.

Kızamık vücutta yüksek ateş ile başlayan, öksürük, gözlerde kızarıklık, sulanma ve kaşınma, takip eden günlerde vücutta döküntü şeklinde görülür. Döküntüleri çokluğu ve yayılması, hastalığın şiddetini belirleyen ölçüdür. Herhangi bir semptoma yol açmaması durumunda ilaç tedavisi uygulanmaz. Hastalık süresince sıvı tüketimi artırılmalı, istirahat edilmeli, kalabalık ortamlardan uzak durulmalıdır.

7. Kızamıkçık

Vücutta kırmızı döküntüler şeklinde ortaya çıkar. Bu yönü ile kızamık hastalığıyla karıştırılabilir. Fakat kızamık hastalığına nazaran daha hafif seyreder. Hastalık ve belirtileri 4-5 içerisinde geçmektedir. Çocuk enfeksiyon hastalıkları içerisinde sınıflandırılsa da büyüklerde de görülme ihtimali vardır. Özellikle hamile olan ya da hamile olmayı düşünen kadınların bu virüse karşı dikkatli olmaları önemlidir. Kadınların bağışıklık sistemlerini güçlendirmeleri gerekmektedir. Tüm dünyada bu hastalığa karşı aşılama yapılmaktadır. Ülkemizde 12 aylık ve 4 yaş iki farklı zamanda aşılama takvimi oluşturulmuştur. Hamile olan kadınların yurt dışına çıkmadan evvel aşılama ya da önleme konusundan sağlık danışanlarından bilgi ve destek almaları gerekmektedir.

Kızamıkçık çok yüksek ateşe sebep olmayan, 38 derece civarı ateşle seyreden bir hastalıktır. Vücut ağrısı, gözlerde iltihaplanma, kızarıklık ve vücudun belirli yerlerinde döküntü şeklinde kendini gösterir.  Çocuk enfeksiyon hastalıkları içerisinde yer alan kızamıkçık, çocuklarda belli belirsiz geçer. Yetişkin hastalarda daha ağır seyredebilmektedir. Hastalık bir kere geçirildiğinde vücut bağışıklık geliştirdiği için, genellikle tekrarı olmaz. İlaç tedavisi yoktur, bol sıvı tüketimi önerilmektedir. Gebelik dönemlerinde geçirilen kızamıkçık hastalığı anne ve bebekte ciddi semptomlara yol açar. Bu sebeple riskli kişilerden uzak durulmalı ve hijyene önem verilmelidir.

8. Kızıl Hastalığı

Kızıl hastalığı tanı ve tedavisi

Bu hastalık boğaz ağrısına neden olan enfeksiyonlardan kaynaklanır. Ateş ve boğaz ağrısı ile birlikte seyreden bir hastalıktır. En belirgin özelliği ciltte parlak kırmızı renkte döküntüler oluşmasıdır. En sık rastlanan yaş aralığı 5-15 yaştır. Ciddi semptomlara yol açabilen bir hastalıktır. Fakat uygun şekilde ve zamanında tedavi edilmesi halinde hafif şekilde geçirilir. Fiziksel olarak temas edilmesi ya da solunum yoluyla bulaşır.

Döküntü yapan çocuk enfeksiyon hastalıkları grubunda kızıl hastalık yer alır. Bu nedenle diğer döküntülü hastalıklar ile karıştırılır. Belirtilerin ortaya çıkması sonrası mutlaka bir doktor muayenesi yapılmalıdır. Kızıl hastalığı teşhisi konulması sonrası, uygun antibiyotik tedavisi ile hasta takip edilir. Hastalığın belirtileri hafife alınmamalıdır. Doktorun önerdiği ilaç tedavisi mutlaka uygulanmalıdır.

9. Suçiçeği

HPV yani Herpes virüs ailesinden bir virüstür. Hastalıklar içerisinde bağışıklığı ciddi oranda baskılama özelliğine sahip olan bir virüstür. Suçiçeği hastalığının tüm dünyada aşılaması vardır. Aşılama geçirmemiş her birey risk altındadır. Ülkemizde 12. ay itibari ile aşılama yapılmaktadır.

Suçiçeği virüsü kişiye bulaşmasının ardından belirtilerin ortaya çıkma süresi ortalama 10-21 gün arasındadır.  Çok yüksek olmayan ateşle başlar, halsizlik ve burun akıntısı ile devam eder. 1-2 gün içerisinde de vücutta döküntüler ortaya çıkmaya başlar. Hastalığın bir ilaç tedavisi bulunmaz. Ancak döküntülerin yapacağı kaşıntıyı azaltmak ve ciltte leke oluşumunun önüne geçmek için krem tedavisi önerilir. Çocuk enfeksiyon hastalıkları arasında yer alan suçiçeğinin ateş ile seyreden durumlarında doktorun önerdiği ateş düşürücü kullanılmalıdır.