diyabetik ayak sendromu nedir

Diyabetik ayak, sinir uçlarında meydana gelen harabiyet sonucu oluşan, zamanla azalan duyu kayıpları ve dolaşım bozukluklarının bir araya gelmesiyle meydana gelen ayak yaralarıdır. Halk arasında ayak ülseri olarak da bilinmektedir. Şeker hastalığı ayak yarası olarak da adlandırılan diyabetik ayak, gelişimini zamanla ve yavaş şekilde tamamlar. Belirtilerini başta göstermemesi sebebiyle, çoğu hasta durumu ileriki zamanlarda fark etmektedir. Kan şekeri değerlerinin uzun süreler boyunca kontrolsüz ve düzensiz olması, ayaklarda bulunan kılcal damarlarını yapısını bozmaktadır. Tıkanıklıkların gelişmesi nedeniyle, yürüme esnasında ağrılar hissedilir. Ağrı ve sızılar zamanla şiddetini artırarak, kişinin yürümesini engeller.

Diyabet ve Ayak Sağlığı

Diyabet hastası olan kişilerin ayaklarında her zaman bir problem yaşanacağı veya bu hastalığı taşıyan herkeste diyabetik ayak yarası oluşacak diye bir şart yoktur. Ancak diyabet hastalarının, hastane başvurularının %25’ini diyabetik ayak gibi ayak problemleri oluşturmaktadır. Ayrıca ülkemizde yaşanan ayak ampütasyonlarında, diyabet hastalarının oranı %40-50 gibi büyük rakamlara ulaşmaktadır. Diyabet ve ayak sağlığı arasında doğrudan bulunan bu ilişki nedeniyle; ayaklarınızda oluşan his kayıpları, şekerin ayağa vurması, ayakta meydana gelen uyuşmalar ve yanmalar gibi durumlarda doktora başvurmalısınız. Aksi takdirde ileride daha büyük sağlık sorunları yaşayabilirsiniz.

Diyabetik Ayak Sendromu Belirtileri ve Evreleri

Diyabetik ayak hastası kişilerin kanında bulunan şeker (glikoz) seviyesi zamanlar artar. Bunun sonucunda damarlarda plak oluşumu meydana gelir. Yaşanan plak oluşumu sonucunda, perifer damarlarda bulunan kan akışı düşer. Kan akışının düşmesi, sinirleri olumsuz açıdan etkileyerek, zamanla ayaklarda his kaybına neden olur. Bunun sonucunda hastaların ayaklarında diyabet yaraları oluşur.

Diyabetik ayak enfeskiyonu

Diyabetik ayak zaman içinde meydana gelen bir rahatsızlıktır. Kısa süre içinde yayılmaması sebebiyle, başlangıçta fark edilmesi zordur. Genel olarak ilk belirtiler ayakta oluşan diyabet yaralarıdır. Damarlarda yaşanan daralma ve tıkanmalar, bacaklarda zaman içinde ağrılar oluşturur. Bacaklarda meydana gelen üşüme, soğuma, renk değişimi ve tüylerin dökülmesi gibi belirtilerde belirtiler arasındadır.

Diyabetik Ayak Enfeksiyonu Komplikasyonları

Diyabetik ayak şeker hastalığı bulunan kişilerde birçok sağlık sorununu da beraberinde getir. Şeker hastalığının çok uzun sürmesi veya şeker seviyesinin sürekli değişim göstermesi nedeniyle kontrol altına alınması zorlaştığında, şeker hastaları ayak yaraları ile karşılaşmaktadır. Ayakta meydana gelen bu yaralar tedavi edilmezse, enfeksiyonlara neden olur. Hastalığın ilerlemesi durumunda hasta bacağını kaybedebilir.

Gelişen teknolojiyle beraber, yeni tedavi yolları ve ilaçlar geliştirilmiştir. Bu sayede şeker ve kan değerlerini kontrol etmek, eskiye kıyasla daha kolay hale gelmiştir. Erken teşhis ve ilaçlar sayesinde, ölüme sebebiyet verebilecek komplikasyonlar eskisine göre daha az yaşanmaktadır.

Şeker Hastalarında Ayak Yaraları

Ayak ülseri, kan şekerinin yüksekliği nedeniyle oluşur. Birçok organa zarar verebilen bu hastalık, ayakları doğrudan etkiler. Toplumda diyabet oranı %7 civarındadır. Bu hastaların beşte biri ise şekerin ayağa vurması sebebiyle hastaneye başvurur. Ampütasyona ilişkin ameliyatların ise yarısından fazlasını diyabet hastalarına uygulanmaktadır. Organ kaybı yaşayan diyabet hastaları, %50 ihtimal ile ikinci ameliyat riskini 2 yıl boyunca taşır. Özellikle tip 2 diyabet hastaları %70 oranla ayak sorunu yaşamaktadır. Vücuttaki şeker oranın kontrolsüzlüğü, sağlığa zararlı diyet, ayak hijyenine dikkat edilmemesi ve damar tıkanıklığı gibi sebepler; şeker hastalığı ayak yarası gibi problemlerin yaşanmasına neden olur.

Şeker Hastaları İçin Diyabetik Ayak Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Diyabetik ayak bakımı için dikkat edilmesi gereken birtakım hususlar bulunmaktadır.

  • Ayaklarınızı düzenli olarak kontrol etmelisiniz. Taban, topuk, parmak arası ve altı gibi ayağın her noktasını gözden geçirmelisiniz. Gerekirse ayna kullanabilirsiniz. Genel olarak diyabet hastalığı olanların görme yetileri de zayıf olabildiği için yakınlarınızdan yardım almanız faydanıza olacaktır.
  • Ayağınızda oluşacak nasırları engellemek için düzenli şekilde koruyucu kremleri kullanmanız gerekir. Önlemlere rağmen nasır çıktıysa, nasırı muhakkak kaldırmalısınız. Fakat bu iş evde yapılacak bir iş değildir. Doktorunuza başvurarak, uzman bir tedavi yöntemi almanız gerekir. Jilet ya da tırnak makası gibi bir alet ile nasırı kendiniz almaya çalışırsanız; sorun daha da büyüyecektir.
  • Ne dışarıda ne de evde asla çıplak ayakla yürümemelisiniz. Ayak ülseri olan çoğu kişi, evde yürürken batan bir iğne sebebiyle ya da ayağını masa ve koltuk gibi yerlere çarparak bu yaraların başlamasına sebep olur.
  • Ayağınızı aşırı sıcak ortamlara temas etmemelisiniz. Sıcağa basmanız, tabanlarınızda yanıklara sebep olacaktır. Denize girerken bile koruyucu ayakkabı kullanmalısınız.
  • Ayak temizliğine dikkat etmelisiniz. Ayaklarınızı her gün sabunlu ve ılık suyla yıkamalısınız. Yumuşak bir bezle kurulamayı unutmayın. Ayaklarınızı uzun süre ıslak tutmak tehlikelidir.

Son olarak şunu da belirtelim ki; ayakkabı seçimine dikkat etmelisiniz. Sivri burun veya yüksek topuk gibi ayakkabılar ayağınızda yara oluşmasına neden olabilir. Ayaklarınızı sıkmayacak, rahat ve bol modelleri seçmelisiniz. Aksi takdirde ayağınızda aylar boyunca iyileşmeyecek diyabet yaraları oluşabilir.

diyabetik ayak sendromu

Diyabetik Ayak Bakımı Uygulamaları

Diyabetik ayak hastalığında yaşanan diyabet yaraları sebepsiz yere oluşmaz. Mutlaka yarayı başlatan bir sebep bulunur. Basit bir kesik, çizilme, batma veya travma; diyabetik ayak yarası başlatmaktadır. Bu sebeple özellikle de tip 2 diyabet hastaları, ayak bakımı uygulamalarına önem vermeli ve koruyucu önlemler almalıdır.

Diyabet hastalarının ter bezleri diğer insanlara göre yavaş çalışır. Bunun sonucunda ayakta çatlama ve kurumalar oluşur. Çatlaklardan içeri giren bakteriler ise enfeksiyonlara sebep olur. Bu bakımdan ayak bakımı büyük önem arz eder. Ayağınızda oluşan yaraların ilerlemesi durumunda; pedolojik kompleks konusunda etkili özel ekipmanlar sayesinde, doku hasarı riski olmadan tedavi uygulanabilir. Steril edilmiş cihazlar ile hijyenik ortamda, alanında deneyimli bir doktorun tedavisi sonucunda yaralar daha fazla ilerlemeden iyileşebilmektedir.

Diyabetik Ayak Sendromu İyileşir mi?

Şeker hastaları ayak yaraları konusunda en çok diyabetik ayak iyileşir mi konusunu merak etmektedir. Öncelikle belirtelim ki; yaraların iyileşmesi pıhtılaşma, inflamasyon, onarım ve olgunlaşma süreçlerinden oluşur. Bu süreç diyabet hastalarında farklı şekilde işler. Diyabet, sadece bir doku veya organa etki eden bir hastalık değildir. Basit bir yaranın bile iyileşmesi beklendiği şekilde ilerlemez. Ayrıca diyabet hastalarında yara oluşması da daha kolaydır. Bu sebeple, diyabet hastalığı olan kişilerin yaraları henüz başlamadan önlemeleri ve korunmaya önem vermeleri gerekmektedir.

olan kişilerin yaraları henüz başlamadan önlemeleri ve korunmaya önem vermeleri gerekmektedir.

diyabetik ayak sendromu uygulamaları

Diyabetik Ayak Tanısı ve Tedavi Yolları

Diyabetik ayak hastalığında tanı, şeker hastalığını bilen ve yaraları olan kişilerde kolay şekilde konulur. İyileşmeyen yaraları bulunan hastaların bazılarında ise şeker hastalığının teşhisi ilk kez konulmaktadır. Bu sebeple diyabet hastası olduğunu bilmeyen kişilerde büyük zaman kayıpları yaşanabilmektedir. Bilgisayarlı tomografi, manyetik rezonans, dopler ultrasonografi ve DSA gibi görüntüleme yöntemleri, ayak ülseri tanısında kullanılmaktadır. Diyabetik ayak yarası tedavisinde hastalar; hastalığın birçok tıp bölümünü ilgilendirmesi nedeniyle ortopedi, dahiliye, rekonstrüktif ve plastik cerrahi gibi alanlardan oluşan bir ekipçe değerlendirilmelidir.

Tanı konulmasının ardından ise cerrahi yöntemler uygulanarak, yara bölgesinde bulunan ölü dokunun uzaklaştırılması gerekir. Yaranın olduğu bölgeye düzenli şekilde pansuman yapılmalıdır. Hekimler, hastanın şeker değerlerinin normal seviyede seyretmesi için insülin tedavisi ve diyet gibi yöntemler kullanır.