Tıpta -paronişi- olarak tasvir edilen dolama tırnak etrafında yer alan epidermisin enfekte olması ile ortaya çıkar. Özellikle, el veya ayak parmak tırnaklarında bu hastalık göze çarpar. Tırnak etrafında, farklı bölgelerde görünebilir. Sadece görünme ile kalmaz, tırnak diplerine kadar yayılabilir.

Hastalığın birçok türü bulunmaktadır. Bu hastalığın çeşitleri veya türleri ise akut, kronik ve herpetik olmak üzeredir. Üçü için de bambaşka tedaviler uygulanmaktadır.

Parmak İltihabı Çeşitleri

dolama

Mantar veya virüs ile ortaya çıkan parmakta dolama, akut olarak adlandırılır. Akut çeşidi başlıca nedeni bir bakterinin baş göstermesidir. Çocuklarda daha fazla yaygındır. Genelde tek bir tırnakta ortaya çıkar. Belirtileri arasında ilk olarak parmak şişer. Daha sonra ağrılar meydana gelir. Gerginlik veya yanma hissi de beraberinde gelir. Tedavi edilmediğinde apse yapabilir.

Kronik dolama ise belli bir süre kimyasal maddeye maruz kalan insanlarda daha fazla meydana gelir. Apse oluşumu akuta göre daha nadir olsa da bu hastalığın en büyük düşmanı bağışıklığı düşük insanlardır. Bağışıklığı düşük çocuklarda veya yetişkin bireylerde cereyan edecektir. Nemli ortam, kronik dolamanın gelişimini destekler. El ne kadar fazla suya temas ederse hastalık o kadar ilerler. Antibiyotikler veya cerrahi girişim, hastalığın tedavisinde büyük yer sahibidir.

Bu hastalığın sonuncu türü ise herpetik dolamadır. Herpes simpleks virüsünün neden olduğu bir çeşittir. Çok nadir bir cilt hastalığıdır. Çocukluk veya ergenlik döneminde daha sık görülür. Bu hastalığın en korkutucu yönü ise bulaş bir hastalık olmasıdır. Temas yoluyla başka insanlara direkt olarak geçebilir. Bu yüzden hastalık belirlendiği taktirde temastan kaçınılması zaruridir.

Dolama (Parmak İltihabı) Nedir?

dolama

Çok küçük bir hastalık gibi görünse de parmakta dolama bireyin yaşam kalitesini bir hayli aşağı çeken önemli bir rahatsızlıktır. Genel anlamda parmak boğumlarında bakterinin üremesi sonucu oluşan iltihaplı bir hastalıktır. Daha önce de bahsettiğimiz üzere tıp dilinde bu hastalık -paronişi- adını almıştır. Hastalık teşhisi veya tedavisi yapılmadığında yayılmaktadır.

Bu hastalığa genelde bakteriyel enfeksiyonlar sebebiyet vermiştir. Öyle ki parmak iltihabı olarak anılmasında bu enfeksiyonlar öncü olmuştur. Ayrıca mantar veya virüs gibi hastalıkların vücuda girmesi bu hastalığı tetikleyebilir. Vücuda girdiği anda parmakta dolama yayılmaya başlar. Tırnak diplerine veya köklerine kadar ilerler. İlerleyemediği durumlarda ise apse oluşumu baş gösterir. Apse oluşumu, son aşama dediğimiz bir aşamadır. Ağrı veya şişlik şikayeti ile giden hastaların birçoğuna gerekli tedavi seçilerek hastalık ilk anda yok olur. Fakat apse oluştuktan sonra antibiyotikler çözüm odaklı ilaçlar değildir.

Apse oluşumuna kadar bu hastalık birçok belirtiyle kendini gösterir. Eğer parmağınızda hassaslık, kızarıklık, ağrı, kaşıntı ve şişlik var ise dolama cereyan ediyor olabilir. Bu ilk belirtilerdir. Daha sonra tırnak yatağından hafifçe ayrılacaktır. Tırnağınızın veya parmağınızın rengi hızla değişecektir. Bir enfeksiyon belirtisi olarak da bölge parlak görünecektir. Enfeksiyon sonucunda yorgunluk, titreme veya aşırı terleme gibi belirtiler de beraberinde gelecektir. Bu gibi durumlarda bir doktora başvurmalı ve hastalık tedavisine acil olarak başlanmalıdır.

Parmakta Dolama Neden Olur?

dolama

Daha önce de bahsettiğimiz üzere bu hastalığın birçok türü vardır. Her bir türe veya çeşide neden olan ayrı bir olay vardır. Bu türlerin oluşumuna neden olan etmenlerden kısaca bahsedelim. Öncelikle bu hastalığın akut çeşidine mantar veya virüsler kaynaklık eder. Akutun kendi içinde nedenleri vardır, bunlar ise şu şekilde karşımıza çıkmaktadır:

  • Takma tırnak tercihi
  • Manikür veya pedikür yapımı
  • Parmakta bir darbeye bağlı olarak travma
  • Parmak etlerini yeme durumu
  • Küçüklükten beri parmak emme alışkanlığı
  • Alçıda uzun zaman kalan parmak

Yukarıdaki etmenler; akut parmak iltihabı nedenleri olacaktır.

Kronik dolamanın nedenleri, genellikle bireyin yaptığı meslek ile alakalıdır. El, çok fazla temizlik malzemesine veya neme maruz kalıyorsa kronik dolamaya davetiye çıkaracaktır. Genelde balıkçılar, inşaat işçileri ve ev hanımlarında meydana gelir. Bu hastalığa yakalanmamak için birey, kimyasal maddelerden olabildiğince uzak durmalıdır.

Bu hastalığın en çetrefilli ve kötü derecede olanı kesinlikle herpetik türüdür. Parmakta dolama türleri içinde bulaşı olan bir tür olarak karşımıza çıkar. HSP, tip 1 ve tip 2 virüsü hastalığın bu türüne neden olur. Deri yüzeyinde bir çatlak veya yara var ise bu virüs oradan girer. Burada ’eritem’ baş gösterir. Bulaşı çok olduğu için birey acil korumaya alınmalıdır. Yine bulaşı çok olduğu için genelde sağlık personellerinde veya çocuklarda kendini gösterir.

Dolama (Parmak İltihabı) Nasıl Geçer?

Bu hastalığın tedavisi geciktirilmemeli ve belirtiler başladığı anda itibaren uygulanmalıdır. Çünkü her hastalıkta olduğu gibi hastalık ne kadar erken teşhis edilirse tedavi süreci de o kadar kısa süreli olmaktadır. Hastalığın türüne bağlı olarak tedavi şekilleri çeşitlidir. Her dolamaya aynı tür tedavi uygulanmaz. Bu hastalığa neden olan etkenler değişebildiği gibi tedavi yöntemleri de farklılık arz eder.

Parmakta dolama için en etkili tedavi yöntemi antibiyotiklerdir. Özellikle akut türünde tedavisinde antibiyotik kurtarıcı etmendir. Antibiyotik ve beraberinde sıcak su ile yapılan kompres ağrıyı azaltarak hastalığın tedavi edilmesinde büyük rol oynayacaktır. Şayet hastalık ilerlemiş ve bir apse oluşturmuşsa apsenin boşaltılması icap eder. Hasta bunun için lokal anesteziye maruz kalır. Bölge kesilir ve apse ortaya çıkar. Daha sonra sıcak su ve antibiyotik krem ile hastalığın tedavi süreci devam eder.

Kronik dolamanın tedavi süreci daha uzundur. Bu tedavi süreci öncesi hasta, uzun bir süre kimyasal maddelerden arındırılmalıdır. Cilt kimyasal maddeye maruz kalmamalıdır. Aksi taktirde hastalık tedavi edilmez, aksine ilerler. Tedavi süreci, sistematik antibiyotiklerden meydana gelir. Eğer sistematik antibiyotiklerle tedavi edilmez ise cerrahi girişim gerekir.

Herpetik türün tedavisinde genellikle antiviral ilaç dediğimiz ilaçlar yazılır. Bu hastaların tedavi süreci herkesten izole bir şekilde gerçekleşir. Tensel temas veya maddesel temastan uzak durulmalıdır. Birey eldiven benzeri şeyler giyebilir. Yakınındakiler dokunduğu eşyadan uzak durmalıdır. Aksi taktirde herpetik başka bir insana geçecektir.

Parmak İltihabı Evde Nasıl Tedavi Edilir?

dolama

Bu hastalığın tedavisi çok ilerlemediği sürece evde mümkündür. Yukarıda bahsettiğimiz üzere hastalığın çeşidine göre tedavisi farklılık gösterir. Fakat hemen her tedavide sıcak su kompresi önerilir. Ağrı dindiği gibi şişlik veya kızarık da yok olacaktır. Aynı şekilde antibiyotik krem kullanımı da evde tedavi için son derece önemlidir.

Yaygın bir tedavi yöntemi de bölgenin kalp hizasının üstünde durmasıdır. İltihaplı bölge kalp hizasının üstünde durduğu zaman şişlik inecek ve ağrı ortadan kalkacaktır. Aynı şekilde bölgenin hareketten uzak kalması da uzman doktorlar tarafından önerilmektedir. Parmak iltihabı tedavisinde alkol ve sigara yok edilmelidir.

Alkol veya sigaranın kullanımı dolamanın tedavisini yavaşlatacak ve daha kötü bir seyirde ilerlemesine meydan verecektir.

Parmak iltihabı evde nasıl tedavi edilir? Başlığında sizlere dolamanın ev ortamında nasıl tedavi edileceğinden bahsettik. Fakat bu tedavi yöntemlerine başvurmadan önce uzman bir hekimden onay almanız daha iyi olacaktır. Uzman hekim, sizlere reçeteli ilaçlar yazarak tedavinizin daha doğru düzgün ilerlemesini sağlayacaktır.