Artrit, halk arasında kullanılan tabiriyle eklem iltihabı eklem yerlerinde kızarıklık, hareket etmede kısıtlılık, ödem, ağrı gibi semptomların ortaya çıkmasıdır. Eklem iltihabının bir başka isimlendirmesi ise romatizmadır. İlgili semptomlar arasında eklem yerlerindeki şişlik en kayda değer bulgudur. Bu ödem her zaman gözle görülür nitelikte olmayabilir. Eklem yerlerinde gözle görülemeyen ödemlerin tespitinde ise MR ya da ultrason gibi cihazlar kullanılmaktadır. İnsan vücudunda herhangi bir eklem iltihaplandığı takdirde eklemin etrafındaki kan damarları, kanın iltihaplı bölgeye daha hızlı bir şekilde ulaşması için genişleme göstermektedir.  Bağışıklık sisteminin önemli parçalarından biri olan beyaz kan hücreleri ise eklemlerdeki bu iltihaplanmayı gidermek üzere iltihaplanmanın olduğu bölgeye ulaşmaktadır.

Eklem İltihabı Çeşitleri

Eklemlerde meydana gelen iltihaplanma tek tip bir hastalık değildir. Bu bağlamda eklem iltihabı bir grup hastalığı ifade eden ‘Artrit’ olarak adlandırılmaktadır. Eklem iltihabı çeşitleri ise 100’ün üzerindedir. Romatoid Artrit, Ankilozan Spondilit (AS) ya da behçet hastalığı gibi hastalıklar; romatizmal hastalıkların iltihabi versiyonları arasında yer almaktadır. Aşağıdakiler dahil olmak üzere farklı artrit türleri vardır:

  • Dejeneratif artrit (osteoartrit): Kireçlenme olarak bilinen osteoartrit, kıkırdakta meydana gelen aşınmaya bağlı olarak kemiklerin birbirine sürtünmesi sonucu oluşur.
  • Enfeksiyöz artrit: Tanı konulduğu takdirde acil bir şekilde tedavi edilmesi gereken enfeksiyöz artrit, hepatit C ya da salmonella gibi bir virüs ya da mantarın ekleme girmesi ve iltihaplandırması sonucu oluşmaktadır. Oldukça nadir olarak görülen bir eklem iltihabı çeşididir.
  • Romatoid Artrit: Bu hastalığın çeşitleri arasında en sık karşılaşılan türdür. İltihaplı romatizma olarak bilinen ve farklı eklem bölgelerini tutan bu iltihabi rahatsızlığın kalıcı ve spesifik bir tedavisi bulunmamaktadır. Bu sebeple erken tanı ve tedavi uygulanmadığı takdirde bireylerin gündelik hareketlerini kısıtlayıcı sonuçlar doğurabilmektedir.

Eklem iltihabının çeşitlerini bu şekilde sıralayabiliriz.

Eklem İltihabı Belirtisi Nelerdir?

Eklem iltihabı belirtileri nelerdir?

Bu hastalığın belirtileri iltihaplanmanın türüne göre değişiklik göstermektedir. Tutulum başlangıçları el ya da ayak parmakları şeklinde başlamaktadır. El ve ayak eklemlerinin yanı sıra boyun, bel bölgelerindeki eklem tutulmaları ile sık sık karşılaşılmaktadır. Vücudun farklı bölgelerindeki eklem tutulumları şeklinde ortaya çıkan eklem iltihabı belirtileri aşağıdaki gibi sıralanmaktadır:

  • Eklem yerlerinde hareket kabiliyetinde yaşanan kayıplar
  • Sıcaklık kaybı
  • Kilo kaybı
  • Eklem yerlerinde şişlik/ödem
  • Ağrı
  • Eklem çevresinde kızarıklık veya sıcaklık

Yukarıdaki semptomlar dışında da belirtilerin görülmesi ihtimal dahilindedir. Fakat eklem bölgelerinizde yukarıda bahsedilen bir ya da birden fazla semptom taşıdığınızı düşündüğünüz takdirde doktora başvurmanız erken teşhis ve ilgili tedavinin uygulanması için son derece önem arz etmektedir.

Eklem İltihabı Neden Olur?

Her artritin farklı oluşum nedenleri bulunmaktadır. Yani bu hastalığın sıralamasında spesifik bir neden üzerinden gitmek pek de sağlıklı olmayacaktır. Eklem iltihabının nedenleri şu şekildedir:

  • Yaralanmalar: Eklem yaralanması genellikle lokal şişmeye neden olur. Bununla birlikte, iltihap ağrılıdır ve şiddetli şişlik iyileşmeyi yavaşlatabilir. Örneğin, bir kişi ayağını incitirse birkaç ayak parmağında eklem iltihabı olabilir. Enflamasyon, vücudun yaralanmaya karşı doğal tepkisidir. Enflamasyon, enfeksiyonla savaşmak ve iyileşmeyi desteklemek için vücudun besinleri ve beyaz kan hücrelerini yaralı eklemlere dağıtmasına yardımcı olur.
  • İnflamatuar artrit: Artrit, eklem sağlığını etkileyen bir grup hastalıktır. İltihaplı artrit formları eklemlerde şişmeye neden olur. Çoğu inflamatuar artrit türü, kronik ve ilerleyici durumlardır. Bunlar otoimmün hastalıklardır, yani vücudun bağışıklık sistemi yanlışlıkla sağlıklı dokuya saldırdığında ortaya çıkarlar. Bununla birlikte, bazı enfeksiyonlar da bu hastalığa neden olabilir. Bu tür iltihaplanma kronik değildir ve genellikle tedavi ile düzelir. Bununla birlikte, derhal tedavi edilmezse eklemlerde ve kemiklerde kalıcı hasar riski oluşur.

Eklem İltihabı Kimlerde Görülür?

Bu hastalık her yaş grubu insanda görülebilmektedir. Kahir ekseriyeti olarak 20 ve 40’lı yaşlarda ortaya çıkan eklemlerdeki iltihap, kadınlarda erkeklere nazaran daha sık karşılaşılan bir hastalıktır. Bu hastalık çocuklara ya da diğer bireylere bulaşıcı nitelik taşımamaktadır. Fakat sizde olan bu hastalık doğacak çocuğunuzda birtakım genetik yatkınlıklara da yol açabilir. Bu rahatsızlığı tetikleyen unsurlar da bulunmaktadır. Bunların başında sigara ve alkol kullanımı gelmektedir. Bunu dışında genetik yatkınlıklar da eklemlerde iltihap oluşumuna sebebiyet verir.

Eklem İltihabı Teşhisi

Ekle m iltihabı teşhisi nasıl konur?

Bu hastalığın teşhisi için öncelikle fiziksel bir muayene yapılmaktadır. Doktorunuz eklemlerinizi hareket ettirme yeteneğinizi kontrol edecektir. Bunun dışında eklem yerlerinizdeki şişlik, kızarıklık ve sıcaklık kontrolleri sağlanacaktır. Fakat fiziksel muayene eklem iltihabı teşhisi için yeterli değildir. Fiziksel muayeneden sonraki ilk adım laboratuvar analizidir. Farklı vücut sıvılarını test etmek, sahip olduğunuz artrit tipini belirlemenize yardımcı olur. Yaygın olarak test edilen sıvılar eklem sıvısı, idrar ve kandır. Bunun dışında tanısal görüntüleme yöntemleri ile de teşhis sağlanabilir. Bu yöntemler şu şekildedir:

  • Röntgen: Kemikleri görüntülemek için yüksek olmayan seviyelerde radyasyon kullanan X ışınları, kıkırdak kaybını ve kemik hasarını gösterir.
  • Bilgisayarlı tomografi: BT tarayıcıları, birçok farklı açıdan x-ışınları alır ve iç yapıların enine kesit görünümlerini oluşturmak için bilgileri birleştirir.
  • Ultrason: Bu teknoloji; yumuşak dokuların, kıkırdakların ve eklemlerin yakınındaki sıvı içeren yapıların görüntülerini elde etmek için yüksek frekanslı ses dalgalarını kullanır.

Bu yollarla eklemler röntgen yardımıyla görüntülenir. İltihap olup olmadığına bir uzman tarafından karar  verilir.

Eklem İltihabı Tedavisi

Eklem iltihabı ciddi bir hastalıktır ve bu sebeple kesinlikle geçiştirilmemelidir. Ayrıca iltihaplanma vücudun farklı bölgelerinde hızlı bir şekilde tutulum sağlayabilir. Bundan dolayı tanının konması ve ardından tedaviye başlanması, hastalığın semptomlarını minimum düzeye indirmek için son derece önemlidir.

Eklem iltihabı tedavisi için doktorunuz tarafından yazılan reçeteli ilaçları sürekli ve düzenli bir şekilde kullanmak zorundasınız. Bu en ideal tedavi biçimidir. Bunlara reçeteli ağrı kesiciler veya nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar (NSAID’ler), artrit ilaçları veya metformin gibi antiinflamatuar ilaçlar dahildir. Ayrıca kortikosteroid enjeksiyonlar da iltihabı azaltarak ağrıları hafifletir. Bunun haricinde birçok doktor tarafından eklem iltihabı tedavi yöntemi olarak fizyoterapi önerilmektedir. Fizik tedavi, bir kişinin işlevini yeniden kazanmasına ve yakındaki kaslara ve yapılara zarar gelmesini önlemeye yardımcı olabilir. Ayrıca fizik tedavi boyunca yapılan diyet ve eklem iltihabının giderilmesine yönelik egzersizler, tedavi sürecinde iyileşmenin hızlanmasını ve hastalık semptomlarının azalmasını sağlayacaktır. Bunların hepsi için doktorunuzla konuşmanız en iyi alternatiftir.

Eklem İltihabı Tedavisinde Alternatif Yöntemler

Eklem iltihabı tedavisinde alternatif yöntemler

Eklem iltihabı tedavisinde ilk olarak tanının konması önemlidir. Semptomları taşıyan bireylerin öncelikli olarak doktora başvurarak net bir tanı ile tedaviye başlaması gerekmektedir. Bunların dışında eklem iltihabı tedavisinde alternatif yöntemler de bulunmaktadır. Fakat sadece bu yöntemleri uygulayarak kesin bir sonuç beklemek doğru değildir. Ayrıca doktorunuza danışmadan herhangi bir ilaç, metot veyahut yöntem denememeniz de son derece önemlidir.

  • Akupunktur: Bu hastalıktaki birçok ağrı türünü azaltmak için ciltteki belirli noktalara yerleştirilen ince iğneler kullanır.
  • Balık yağı: Bazı ön araştırmalar, balık yağı takviyelerinin bazı artrit türlerinin semptomlarını azaltabileceğini bulmuştur.
  • Masajlar: Kaslara hafifçe vurmak veya masaj yapmak kan akışını artırabilir ve etkilenen eklemlere sıcaklık sağlayarak ağrıyı geçici olarak hafifletebilir.
  • Yoga: Yoga sayesinde yapacağınız esneme hareketleri uzun vadede eklem ağrılarınızın azalmasını sağlayacaktır.

Bu alternatif yöntemler bu hastalığın geçmesi konusunda yüzde yüz katkı sağlamaz. Eğer eklemlerinizde iltihap varsa mutlaka doktora danışmalısınız.