Göz kuruluğu

Göz kuruluğu, toplumda en sık görülen göz sorunlarından biridir. Göz sağlığı için gözyaşı miktarı ve kalitesi önemlidir. Gözyaşlarının ana işlevi korneayı beslemek ve göz yüzeyini nemlendirmektir. Bu işlevin gerçekleştirilmesi kornea yüzeyinin optik kalitesini iyileştirir.

Birçok göz hastalığında olduğu gibi erken teşhis daha iyi tedavi sonuçları sağlar. Genellikle her yaşta ortaya çıkar ve en sık 40-60 yaş arası kişilerde ortaya çıkar. Ayrıca kadınlarda erkeklerden daha sık meydana gelir.

Göz Kuruluğu Nedir?

Göz kuruluğu

Göz kuruluğu, gözün ön yüzeyinin yeterince yağlanmadığı ve çeşitli nedenlerle gözyaşı kalitesinin düşük olması nedeniyle bu tabakanın gereğinden fazla kuruduğu bir sorundur.

Gözler, gözyaşı sayesinde nemli kalır. Ayrıca nemli göz yüzeyi sayesinde gözler toz, rüzgar ve mikroorganizma gibi dış etkenlerden korunur. Kuruluk sorunları gözleri dış etkenlere daha açık hale getirir. Korneanın dış tabakasında da skar dokusu ortaya çıkar. Göz kuruluğu teşhisi konan kişi, ana bileşenin eksikliği ve yüksek buharlaşma oranı nedeniyle gözleri kayganlaştıracak kadar gözyaşı üretememekte veya gözyaşı kalitesi düşük olmaktadır.

İki alt tipe ayrılır: aköz hümör eksikliği ve hiperevaporasyon. Aköz hümör eksikliği, gözyaşı üretememe anlamına gelir. Hiperevaporasyon ise gözyaşının aşırı buharlaşmasıdır.

Bu rahatsızlık geçici veya kronik olabilir. Sorun uzun süre devam ederse, kronik olduğu anlamına gelir. Kronik gözyaşlarına genellikle yeterli gözyaşı üretmeme veya çok hızlı buharlaşma sorunları neden olur. Geçici kuruluk ise genellikle çevresel faktörlerden kaynaklanır ve bu faktörlerin değişmesiyle sona erer.

Göz Kuruluğu Belirtileri Nelerdir?

Göz kuruluğu

Pek çok kişi göz kuruluğu belirtileri nelerdir diye merak ediyor. Bu rahatsızlık yaygın ve belirgin semptomlar sunar. Kişi, bu semptomları kendi başına tanıyabilmelidir ve kuruluk tedavisinin mümkün olan en kısa sürede başlayabilmesi için hemen bir göz doktoruna görünmelidir. Kuruluk nadiren bir gözü etkiler, ancak genellikle her iki gözü de etkiler. En yaygın göz kuruluğu belirtileri şunlardır:

  • Karıncalanma, yanma, kızarıklık, kaşıntı,
  • Işık hassaslığı,
  • Kontakt lens kullanırken rahatsızlık,
  • Gözde yabancı bir cisim olduğu hissi,
  • Göz kırptıktan sonra düzelen görüşte bulanıklık,
  • Göz yorgunluğu ve bazen ağrı,
  • Gece sürüşünde zorlanma,
  • Tahriş nedeniyle körlük,
  • Gözün rüzgârlı ve dumanlı ortamlara duyarlı olması gibi belirtilerdir.

Göz Kuruluğuna Ne İyi Gelir?

Göz kuruluğu

Pek çok kişi göz kuruluğuna ne iyi gelir diye soruyor. Soğuk havanın hâkim olduğu Orta ve Doğu Anadolu gibi güçlü karasal iklime sahip iklim koşullarında göz kuruluğu daha sık görülüyor. Benzer şekilde, kapalı klimalı ortamlardaki havanın kuruması ve bu tür ortamlarda geçirilen zamanla ilgili kuruluk sorunları görülmektedir. Göz kuruluğuna ne iyi gelir diye merak ediyorsanız bunları uygulayın:

  • Ortamdaki havanın nemlendirilmesini sağlayın.
  • Uzun süre ekrana bakmayın ve her 20 dakikada bir gözlerinizi dinlendirin.
  • Özellikle A vitamini içeren yiyecekler yiyin.
  • Sigara ve tütünden uzak durun, çevre etkilerinden kaçının.
  • Gerektiğinde doktorun önerdiği göz damlalarını düzenli olarak kullanın.
  • Göz çevresi ve kirpikleri temizlemeye önem verin.
  • Çok rüzgârlı ve kuru havalarda koruyucu gözlük takın.

Bu gibi önlemler, gözlerimiz kurursa yapmamız gerekenler nedir gibi soruların cevabı olabilir.

Göz kuruluğu vitamin eksikliklerinden de kaynaklanır.

Araştırmalar, özellikle D, A ve B12 vitaminlerindeki eksikliklerin göz kuruluğuna yol açabileceğini göstermiştir. Bu nedenle bu vitaminleri içeren gıdaları tüketmek kuru gözü hafifletmeye yardımcı olur. Ek olarak, omega-3 içeren besinleri tüketmek, göz sulandıran yağ asitleri tabakasının üretimini arttırır. Somon, keten tohumu, balık yağı ve soya fasulyesi gibi besinler omega-3 yağ asitleri açısından zengindir.

Kuru göz tedavisinde yaygın olarak kullanılan bir diğer yöntem ise sıcak kompres uygulamadır. Temiz bir bezi sıcak suya batırın ve sıkın. Gözün üstünde yaklaşık 10 dakika bu şekilde kalsın. Bunu günde 1-2 kez uygulamak gözlerinizin daha iyi hissetmesine yardımcı olacaktır.

Göz Kuruluğu Neden Olur? Nasıl Geçer?

Bir diğer merak edilen konu ise göz kuruluğu neden olur sorusudur. Göz kuruluğunun iki ana nedeni, gözyaşının az üretilmesi ve gözyaşının hızla buharlaşmasıdır ve bu iki durumun gelişmesinin çeşitli çevresel ve fizyolojik nedenleri vardır. Bir hasta kuruluk sorunu yaşadıktan sonra göz doktoruna gittiğinde, göz doktoru sorunun temel nedenini anlamak için birkaç soru soracak ve sorunun temel nedenini ortaya çıkarmak için çeşitli testler yapacak. Altta yatan kuruluğun nedeni belirlendikten sonra, tedaviye hastaya özel olarak başlanır. Göz doktoru gerekli görürse hastaya çevre ve yaşam tarzı değişiklikleri yapmasını önerebilir.

Göz kuruluğu neden olur diye merak ediyorsanız aşağıdaki sebepleri gösterebiliriz:

Sigara Kullanımı

Çok miktarda tütün dumanına maruz kalmak ve düzenli tütün ürünleri tüketimi, gözün dış yüzeyindeki nemi kurutur.

Yaşlanma

Yaşlandıkça metabolizmamız ürettiğimiz gözyaşı miktarını azaltır. Bu nedenle yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak kabul görür. Özellikle 50 yaşından sonra göz kuruluğu sıklığı artar. Bu yaştan itibaren, insanların kuruluk semptomları yaşama olasılığı daha yüksektir.

Açık Havada Rüzgârlı Koşullarda Çok Zaman Geçirmek

Ortalama sıcaklıkların düşük ve soğuk rüzgarların olduğu iklimlerde yaşayan insanlarda benzer sorunların görülme sıklığı daha yüksektir. Bunun temel nedeni, sürekli rüzgara maruz kaldığında gözün dış kısmındaki gözyaşının daha hızlı buharlaşmasıdır. Bunun sonucunda, kronik kuru göz sendromu sorunu ortaya çıkar.

Kontakt Lens Kullanımı

Yanlış kullanılan kontakt lens, göz kuruluğuna neden olur. Kontakt lens kullanımı korneaya yetersiz oksijen ulaşmasına ve bunun sonucunda gözyaşından daha az yağ çıkmasına neden olur. Bu kuru gözlere ve dehidrasyona neden olur.

Alerjik Hastalıklar

Çeşitli alerjenlere maruz kalmak gözlerde sulanma, kırmızılık, kaşıntı ve yanmaya neden olur. Alerji sorunlarından kurtulmak için antihistaminikler kullanmak, kuru gözlerden şikâyet eden kişilerde sorunun daha da artmasına neden olur.

Blefarit

Blefarit olarak da bilinen göz kapağı iltihaplanması, kirpiklerin içindeki ve dışındaki yağ bezlerinin tıkanmasına neden olur. Bu durumda göz kuruluğuna neden olabilir. İltihaplanmanın tedavisi ile dehidrasyon şikayetleri de ortadan kalkar.

Farklı İlaçların Düzenli Kullanımı

Bazı ilaçların uzun süreli ve düzenli kullanımı gözyaşı bileşenlerinden birinin (mukus, su ve yağ gibi) üretiminde azalmaya neden olur. Bu tip azalma sonucunda gözyaşının hızlı  buharlaşması ve kuru göz ile ilgili problemler yer alır. Birçok alerji ve antidepresan ilaç ile  idrar söktürücü ve bazı tansiyon ilaçları bu sorunlara neden olur. Bu ilaçların kullanımının dehidratasyon sorunlarına yol açtığını düşünüyorsanız hemen doktorunuza başvurmalısınız.

Uzun Süre Ekrana Bakmak

Modern çağda bilgisayar başında geçirdiğimiz zaman ve cep telefonu kullanımı teknolojinin gelişmesiyle birlikte çalışma koşullarındaki değişiklikler ve günlük hayatın getirdiği avantajlar nedeniyle hayatımızda önemli bir yer tutar. Bu cihazları kullanmak göz kırpma süremizi kısaltabileceği gibi gözümüzdeki nem üzerinde de ciddi olumsuz etkiler yaratır. Göz kuruluğunu önlemek için her 20 dakikada başka şeylere odaklanmak ve gözlerinizi dinlendirmek için mola vermek önemlidir.

Sjögren Sendromu

Sjögren sendromu, beyaz kan hücrelerinin ekzokrin bezlerine saldırdığı otoimmün bir hastalıktır. Bu hastalıkta tükürük ve gözyaşı bezleri en çok etkilenen dokular arasındadır. Bu etki ile her iki bezdeki problemlerle birlikte tükürük ve gözyaşı salgısı azalır ve göz kuruluğuna neden olur.

Yetersiz Su Tüketimi ve Sıvı Kaybı

Hava ısındıkça gözyaşının buharlaşma hızı da artar. Gün boyunca yeterli su alımı sağlanarak dehidrasyon önlenir.

A Vitamini Eksikliği

Gözler için faydalı olan A vitamini, göz sağlığını korumak için son derece önemlidir. A vitamini eksikliği  sadece göz kuruluğuna değil, gece körlüğü ve korneanın yumuşaması gibi diğer göz sorunlarına da neden olur. A vitamini yönünden zengin besinler tüketerek bu eksikliğin önüne geçilir.

Peki göz kuruluğu nasıl geçer? Kuru göz tedavisi kapsamlı bir muayene ile başlar. Bu test sonucunda hekim hastada problemin var olup olmadığını ve ne kadar ilerlemiş olduğunu belirler. Sorunun nedeninde yetersiz gözyaşı üretimi veya gözyaşının hızlı buharlaşması gibi durumlar vardır. Muayenenin bir sonraki aşamasında, göz doktoru hastaya hangi tedaviyi uygulayacağına karar verecektir.

Bu tedavinin temel amacı, oküler yüzey su kaybını kalıcı olarak düzeltmek ve kornea yüzeyinde olacak ciddi tahrişi önlemektir.

Kuru gözün tedavisi, durumun nedenine bağlıdır. Göz doktorları çeşitli suni gözyaşı, antibiyotik, punktum tıkacı, sıcak kompres ve lazer tedavilerini kullanır.

Eğer kuruluk sistemik bir hastalıktan kaynaklanıyorsa, doktor, hastalığın tedavisi için başka yöntemler de kullanır. Ayrıca göz doktorları, kuruluğa neden olan ve kendi durumlarına özgü çevresel faktörleri anlamak için hastalara çeşitli sorular sorar ve gerekirse hastanın yaşam tarzını değiştirmek için çeşitli önerilerde bulunur.

Bunları uygulayarak göz kuruluğu nasıl geçer sorusuna cevap bulursunuz.

Göz Kuruluğu İçin Damla Tedavisi

Yapay gözyaşı ve jeller: Kuru göz tedavisinde en sık kullanılan tedavilerden biri yapay gözyaşı ve jellerdir.

Kuruluk sorunu olan hastalarda gözyaşının gözde kalma süresinin kısa olması nedeniyle suni gözyaşı kullanımı göz yüzeyini kayganlaştırır ve hastayı rahatlatır. Kuruluk derecesine bağlı olarak, göz doktoru uygun damla ve jelleri reçete edecektir.

Hastalığın şiddetine göre tek başına veya diğer damlalarla birlikte kullanın. Kuru göz hastaları bilgisayar ve tablet gibi ekranlarının önünde çok fazla zaman geçirirler. Bu nedenle daha düşük mukavemetli göz damlaları tercih edilir. Daha ileri hastalar için hyaluronik asit gözyaşlarını hekim reçete eder.

Steroid Damlalar: Göz yüzeyinde etkili olan bir steroid damla, suni gözyaşı ve jellerle kızarıklık, kaşıntı ve yanma semptomlarında düzelme olmayan hastalarda uygulanır. Göz doktorunuz bu göz damlalarının kullanımını hastalığınızın durumuna göre belirleyecektir.

Siklosporin Göz Damlaları: Nedeni yüzeysel iltihaplanma olduğu durumlarda, göz kuruluğunu tedavi etmek için siklosporin göz damlaları veya kortizon göz damlalarını hekim reçete eder.

Antibiyotik Tedavisi: Göz kuruluğu probleminizin nedeni blefarit ise gözyaşınızda yağ eksikliği yer alır. Bu nedenle iltihabı temizlemek için hekim, ağızdan veya damardan antibiyotik tedavisi uygular.

IPR Lazer Tedavisi

Her iki göz kapağına özel jel uygulandıktan sonra göz kapaklarına IPRL lazer uygulanır. Tedavinin amacı, çalışmayan tıkalı bezin açılmasıdır. Uygulama süresi her iki göz için  2 dakikadır. Tedavi 15 günde bir, 3 veya seans olarak uygulanır.

Göz Kuruluğu Zararlı Mı?

Gözyaşı korneadaki (gözün şeffaf ön kısmı) sinirlerin tahriş olmasını engeller. Lakrimal bezler daha az sıvı salgılar ve bu da gözyaşı filminin direncini kırar. Bu, korneanın hızla parçalanmasına, tahrişe ve görüş azalmasına yol açacak kuru noktaların yer almasına neden olur. Gözyaşı eksikliği ciddi uzun süreli göz sorunlarına yol açar. Nadir durumlarda körlüğe de neden olur. Şikayet durumunda göz doktoruna başvurulmalıdır.

Yaşla birlikte gözyaşı salgısı azalır. Kuru gözler her yaştan erkek ve kadında ortaya çıkar. Hormonal dengenin bozulması nedeniyle menopoz sonrası kadınlar, vücutta sıvı salgılayan bezlerin azalmasıyla birlikte göz kuruluğu da artar.

Göz Kuruluğu Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmezse kişi gözlerini açamaz  ve göz kapakları gözün yüzeyine yapışır. Bu yapışıklıklar gözlerini her açmaya çalıştıklarında onları yaralar. Tedavi edilmezse, korneayı tıkayan ve kalıcı görme kaybına veya körlüğe yol açan yeni kırmızı kan damarları oluşur. İlk etapta size önemli gibi gelmeyen bu rahatsızlık ilerleyen dönemlerde ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu yüzden kesinlikle tedavisini ihmal etmemelisiniz.