kelebek hastalığı

Romatizma hastalık grubunda yer alan kelebek hastalığı (lupus), sistemik lupus eritematozus olarak adlandırılır. Vücuttaki organları etkileyen bir rahatsızlıktır. Hastanın yüzünde kelebeğe benzeyen kırmızı bir döküntü oluşur. Bu sebeple halk arasında bu hastalık kelebek ismiyle ifade edilir.

Lupus hastalığı, otoimmün denilen hastalıklardan biridir. Otoimmün hastalıklarda hastanın bağışıklık sistemi bozulur. Hastanın metabolizması sağlıklı hücrelerini vücuttan değilmiş gibi algılar. Lupus yani SLE rahatsızlığında bağışıklık sistemi, kollajen adı verilen vücuttaki bileşene saldırır.

Hastalığın kesin olarak nedeni bilinmemektedir. Hastalığın tamamına genetik faktörler, çevresel faktörler ve hormon faktörlerinin bir kombinasyonu neden olur. Ayrıca bu hastalığa etki eden stres, ultraviyole ışınları, enfeksiyonlar ve bazı ilaçlardır. Kadınlık hormonlarından biri olan östrojen bu kelebek hastalığı belirtilerini artırır. Testosteron hormonu hastalığın ortaya çıkışını azaltmaktadır. SLE hastalığında bağışıklık sistemi metabolizmadaki sağlıklı dokuları düşman olarak algılar.

kelebek hastalığı

Lupus Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Lupus hastalığı tüm vücudu etkilediği için çok çeşitli belirti ve semptomlar ile kendini gösterebilir. Lupus neden olur? Eklem ağrısı ve genel hastalık semptomları, özellikle hastalığın erken evrelerinde sık olarak görülür. Aşağıda yer alanlar en yaygın lupus belirti ve semptomlarından bazılarıdır:

  • Yorgunlukla birlikte kişide enerji düşüklüğü halsizlik gözlenir.
  • Ciltte meydana gelen değişiklikler. Özellikle burun ve yanaklarda kelebek şeklinde bir döküntü olarak kendini gösterir. Bununla birlikte ilave olarak cildin güneşe maruz kalan herhangi bir bölgesinde kızarıklık oluşur.
  • Damar iltihabı ile ilgili görülen bulgulara kelebek hastalığı sürecinde rastlanır. Küçük deri damarları sıklıkla bu durumdan etkilenir. Vaskülit olarak bilinen bir iltihap o bölgede gelişir. Tırnak çevresinde lekeler şeklinde deri altı kanaması mevcuttur. Ayrıca ağız bölgesinde ağız mukozanın iltihaplanmasına neden olur.
  • Saçla ilgili olan bulgular saptanır. Belli bir bölgede bölgesel olarak saç dökülmesi meydana gelir. Bu saç dökülmesinin yerini genellikle yenileri almaz.
  • Soğukta parmak uçlarında beyaz ve mor renk değişikliğine neden olan Raynaud sendromu önemli bir bulgudur.

kelebek hastalığı

  • Artralji veya eklem ağrısı hem büyük hem de küçük eklemlerde görülür. Ağrı, özellikle sabahları uyandığınızda daha yoğundur. Artrit yani eklem iltihabı sonucu bazı hastaların vücudunda şişlik, kızarıklık ve ısı artışı da gözlenir.
  • Kas tutulumu olması kelebek hastalığı Kas ağrısı ve kaslarda ağrı meydana gelir.
  • Hastaların yüzde 70’inde böbrek tutulumu vardır. Bu kişilerin idrarında kan ve protein görülür. Ödem, dokularda sıvı tutulmasından kaynaklanır. Şiddetli yoğun vakalarda, böbrek yetmezliğine kadar yol açan böbrek iltihabı oluşur.
  • Nörolojik semptomlar ile ilgili olan migren, epilepsi ve denge sorunları, psikolojik sorunlar vardır. Bazı hastalar bu durumdan dolayı felç geçirir.
  • Sindirim sorunları sık görülür.

kelebek hastalığı

  • Göğüs ağrısı şeklinde kendini gösteren akciğerlerde ya da kalbin astarındaki iltihaplanma belirtilerinden biridir. Akciğer zarlarının arasında sıvı birikmesi ya da iltihaplanma olduğunda nefes alma ile kötüleşen bir göğüs ağrısı oluşur. Perikardit(kalp zarında iltihaplanma), lupusta sık görülen iltihaplanma şeklidir.
  • Akciğer dokusunda iltihaplanma olacak şekilde kelebek hastalığı sürecinde zatürre hastalığı oluşur.
  • Lenf düğümleri, dalak ve karaciğer büyümeye başlar.
  • Periton iltihaplıdır, bu da karın ağrısına neden olur.

kelebek hastalığı

Lupus Tanısı

Bu hastalık (lupus), kan testleri ve klinik semptomların bir kombinasyonu yapılarak net teşhis edilir. Hastaların tam kan sayımı testi, böbrek testleri, göğüs röntgeni, LE hücresi, anti DNA testine ve ANA seviyeleri kontrol edilir. Doktor gerekli olduğuna inanırsa ve şüpheli organ tutulumuna dayanarak bir dizi ek test daha ister. İlk başta, tipik hastalık belirtileri göstermezler. Yeni hastalarda bu hastalığın teşhisini koymak son derece zordur. Birçok doku hastalığı SLE ile karıştırılır. Kelebek hastalığı teşhisi aşağıdaki gibi konulur:

  • Lupus tanısında fiziksel olan bulgular çok önemlidir.
  • Semptomlar ışığında yapılan fiziki muayene genellikle hastalığı teşhis etmek için yeterli olmaktadır.
  • İlerleyen dönemde yapılan çeşitli tetkikler de hastalığın teşhisini net olarak ortaya koyar.
  • Kan değerlerinin ölçülmesi ile ilgili bu testler en yaygın olanıdır.
  • Lupus hastalığından şüphelenildiğinde yapılan ilk testlerden biri tam kan sayımı olmalıdır.
  • Lupusu teşhis etmek için yapılan testler arasında; antinükleer antikor testleri, Anti Ds DNA testleri ve Anti Ena testleri de bulunur.
  • Vücudun lupus nedeniyle hızlı bir şekilde deformasyon gelişebilen bölgeleri olur. Kelebek hastalığı için düzenli olarak böbrek ve akciğer muayeneleri de yapılmalıdır.
  • Böbrek testlerine ek olarak, göğüs radyografisi filmi de çok sayıda net bilgi verir. Hastalığın tedavi sürecinin daha iyi planlanmasını sağlar.
  • Trombositopeni, trombosit sayısının normal seviyesinden düşük olması olarak tanımlanır. Hastaların vücudunda kolay morarma olması ve trombositopeni gibi semptomlar hastalık tablosuna eklenebilir. Lupus hastalığı olan kişilerin vücudunda beyaz kan hücre sayısı azdır. Bu durum bulaşıcı olan hastalıklara yatkınlığı artırır. Hastanın kan değerlerinin düzenli olarak izlenmesi gerekmektedir.

kelebek hastalığı

Lupus Hastalığı Kimlerde Görülür?

İnsanlarda SLE hastalığının gelişmesinin kesin nedeni henüz belirlenmemiştir. Bu hastalığın ortaya çıkması genetik faktörlere, hormon faktörlerine, bağışıklık sistemi ve çevresel faktörlerden etkilenebilir.

Yapılan bir araştırmaya göre tek yumurta ikizlerinde diğer kardeşte kelebek hastalığı oluşumu incelenmiştir. Çalışmalar sonucunda diğer kardeşte hastalığa yakalanma olasılığının yüzde 50 olduğu saptanmıştır. Bu araştırma, hastalığın ortaya çıkmasında genetik faktörlerin önemine işaret eden bir sonuç olarak kabul edilmektedir.

Kadın cinsiyet ve hormon dalgalanmaları da SLE gelişimi için risk faktörleridir. Bu risk faktörlerinin yanı sıra kullanılan bazı ilaçlar, güneş ışığı, viral hastalıklar ve sigara gibi çevresel faktörler de SLE hastalığında etkilidir. Bunlar rahatsızlığın ilerlemesinde risk faktörleri olarak kabul edilir.

kelebek hastalığı

Lupus hastalığı en sık üreme çağındaki kadınlarda görülür. Bu yaş grubunda sistemik lupus eritematozus prevalansı görülme olasılığı yaklaşık her 250 kadından biridir. Kadınların kelebek hastalığı olma olasılığı, erkeklerden dokuz kat daha fazladır. Menopoz sonrası kadınlarda hastalığa yakalanma riski daha azalır. Fakat yine de aynı yaş grubunda yer alan erkeklere göre iki kat daha sık bu hastalık görülmektedir. Lupus hastalığı erkekleri kadınlardan her ne kadar daha az etkilese de ortaya çıktığında çok daha şiddetli seyreder.

Çocuklar ve yaşlılar lupus hastalığının seyrinin daha kötü olduğu diğer iki hasta grubudur. Bu kişilerde hastalığın belirtileri daha gizli ortaya çıkar. Hastalığın ileri evrelerinde akciğerle ilgili sorunlar diğer bulgulara göre daha erken meydana gelir. Bu hastalığın tedavisinin nasıl olduğunu merak ediyor musunuz? O zaman sitemizde yer alan ‘Kelebek hastalığı tedavi yöntemleri’ içeriğini inceleyebilirsiniz.

kelebek hastalığı

Lupus Hastalığı Neden Olur?

Lupus hastalığı olarak da bilinen SLE, birden fazla vücut sistemini etkileyen otoimmün grubunda yer alan bir hastalıktır. Lupus hastalığı eklemleri, deriyi, böbrekleri, kan hücrelerini, beyin, kalp ve akciğerleri etkileyebilir.

Bağışıklık sistemi, lupus hastalığında(SLE) vücudun dışından gelen mikroorganizmalardan ziyade kendi sağlıklı doku ve hücrelerine saldırır. Bu alanlarda sorunlar oluşmasına neden olur. Bu hastalığın varlığı, ağzın üst kısmından başlayıp burnun her iki yanına yayılan kelebek şeklinde kızarıklıkların varlığı ile belirtilir. Ancak bu bulgu, lupus hastalığı olan tüm insanlarda ortaya çıkmayabilir. SLE, kelebek hastalığı bulaşıcı olarak yayılmaz. Vücudunuzda hastalık ile ilgili bir belirti olduğunu düşünüyorsanız, en kısa sürede uzman bir doktora başvurarak gerekli olan tüm testleri yaptırmalısınız.