müzik terapi

Bireyin fiziksel, psikolojik, sosyal ve zihinsel gereksinimlerini karşılamak için müzik ve müzik etkinliklerini kullanan bir uzmanlık alanına müzik terapi denir. Bu etkili yöntem esnasında ritim, melodi ve armoni gibi müzikal bileşenler tedavi amacıyla kullanılır.

Müzik, merkezi sinir sistemi ve serebral korteksteki uyarır. Böylece tedavi;  düşünmeyi, öğrenmeyi, konuşmayı ve bedensel kontrol merkezlerinin gelişimini destekler.  Müzik, depresyonu olan genç bireylerin zihinlerini sakinleştirmesine ve hormonlarını düzenlemesine yardımcı olur. Müzik hormonları etkiler, müziğin türüne bağlı olarak stres hormonlarını artırır veya azaltır.

 

Müzik Terapi Nedir?

Müzik terapistleri esas olarak hastanın sağlığını iyileştirmek için hastanın bilişsel işlevlerini, motor becerilerini, duygusal yönlerini geliştirir. Hastanın davranış ve sosyal yeteneklerini ve günlük yaşamlarını daha kaliteli hale getirmeye çalışırlar. Bunun için terapistler hastaların çeşitli alanlarda müzik deneyimlerini geliştirmeyi hedeflerler.

Şarkı söylemek, şarkı yazmak, müzik dinlemek gibi bazı yöntemler müzik terapi kapsamındadır. Bu yöntemleri uzman kullanılıp, hastaları tedavi eder. Terapi bire bir veya grup halinde uygulanır. Ayrıca terapist hastaları aktif katılımcı, pasif dinleyici, doğaçlama veya belirli bir müzik parçası üzerinden çalıştırarak terapiye dâhil eder.

Bu terapi bireyin fiziksel, psikolojik, sosyal ve zihinsel olarak gereksinimlerini karşılamak için müzik ve müzik etkinliklerini kullanan bir tekniktir. Müzikle tedavi yaklaşımı diğer tedavi türlerinden çok farklıdır. Çünkü müzik her derde deva olarak bilinmektedir.

Geleneksel tıbba göre müzikle tedavi, psikolojik hastalıklar, göz rahatsızlıkları, spazmlar, kas ve eklem hastalıkları için kullanılır. Ayrıca kişinin sürekli hissettiği yorgunluk ve huzursuzluğun yanı sıra çoğu fiziksel temelli sorunun tedavisinde de kullanılmaktadır.

Müzik Terapi Nasıl Yapılır?

1947 yılında müzik kullanılarak tedavi etmek, ilk defa Michigan Devlet Hastanesi’nin tedavi programlarına dâhil edilmiştir. Fransa’da bu terapi yöntemiyle ilgili araştırmalar ise 1949 yılından beri yürütülmektedir. İsveç’in Stockholm kentinde ikinci Dünya Savaşı’ndan sonra bir terapi tesisi kurulmuştur.

Müzikle tedavi, 1977 senesinde Amerika Birleşik Devletleri’nde bir bilim dalı olarak kabul görmüştür. 1950 yılından beri müzikle iyileştirme ruhsal ve psikolojik hastalıkların tedavisinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır. Müzik terapi şu anda Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkelerde yer alan birçok klinikte, araştırma üniversite hastanelerinde, sanat merkezinde, kliniklerde, anaokulunda ve özerk yerlerde tedavi amacı ile uygulanmaktadır.

Müzik, beden ve akıl arasında mükemmel bir bütünleşme ve uyum sunar. Dinlediğiniz müzik türüne göre değişkenlik göstererek beyninizin farklı bölümlerini aktif hale getirebilirsiniz. Müzikle tedavinin esas amacı müziğin beynin nörolojik veya duygusal hastalıklar nedeniyle artık işlevini yitirmiş olan bölgeleri uyarabilmesidir. Müziğin vücudumuz üzerinde inanılmaz etkileri bulunmaktadır. Vücudumuza etkileri arasında;  kan basıncını arttırması, solunum ritmi, solunum kalitesinin çok daha iyi hale getirmesi ve nabız hızı gibi fizyolojik olayları iyileştirdiği gösterilmiştir.

Zaman içerisinde belli bir süre için müzik terapi yöntemini beynimizin aktif olmayan kısımlarını eğitmek için kullanırız. Vücudumuzun en önemli yerlerinden olan kulaklar, beyne elektriksel olarak enerji vermek için bir güç kaynağı görevi görür. Dikkat eksikliği ve yorgunluk, beyin hücrelerinde elektrik enerjisinin azalmasın bir sonucu olur. Bu tarz durumda, beyin tıpkı bir bilgisayara benzer şekilde şarj edilmelidir. Müzikle tedavi yaklaşımı ile tedavi, beyin hücrelerinin tamamına yakınının enerji ile doldurulmasının bir yoludur.

müzik terapi

Müzik terapi tedavisi 5 aşamadan oluşur;

  • Doğru nefes almayı öğrenme yani nefes terapisi,
  • Dijital ya da canlı olarak enstrüman çalışması,
  • Ses masajı uygulaması,
  • Titreşim terapisi yani vibrasyon,
  • Ve son olarak sound terapi aşaması bulunmaktadır.

Müzik Terapisi Hangi Hastalıkların Üzerinde Etkilidir?

Depresyon hastalığı, anksiyete rahatsızlığı, çağımızın en büyük sıkıntılarından biri olan panik atak üzerinde müziğin olumlu etkisi vardır. Çeşitli sebeplere bağlı olarak uykusuzluk, dikkat dağınıklığından şikâyetçiyseniz müzikle bu sıkıntılardan kurtulursunuz.

 Birçok sebebe bağlı olan baş ağrısı, boyun rahatsızlığını uzmanlar  müzikle tedavi eder.  Bel ağrısı, kaslarda ve eklemlerde ortaya çıkan rahatsızlıklar için müzik mükemmel bir rahatlatıcıdır. Birçok insanda ortaya çıkan şeker hastalığı, sinirlilik hali için müzikle tedavi çok iyi bir alternatiftir.

 Otizmli olan bireyler (çocuklar ya da ergenler), öğrenme güçlüğü ve sıkıntısı çeken bireyler için müzik terapi etkili olur. Hamile kadınlar için nefes terapisi normal doğumun daha kolay olmasını ve doğum sonrası da ağrıların azalmasına yardımcı olur.

 Psikolojik sorunlara karşı olumlu etki geliştiren müziktir. Uzmanlar, sağlığı yerinde olan bireyler için ruhu ve bedeni rahatlatmak amacı ile müzik tedavisi uygular.

Müzik Neden Tedaviye Uygundur?

Bu terapi iki ana kategoriye ayrılır: Pasif terapi ve yaratıcı (veya aktif) tedaviler. Pasif tedavi süreci bireyin kaygı gibi sorunları gidermek için bireyin müzik dinleme sürecini içerir. Aktif tedavide ise katılımcı aktif şekilde müzik yapar. Mesela uzman kişinin şarkı söylemesi ister. Bir enstrüman çalmak, bireyin bilişsel ve fiziksel becerilerini geliştirmesine yardımcı olur. Ayrıca müzik terapi tedaviye uygundur, nedenlerini aşağıda açıklayalım:

  • Müzik konsantrasyon sağlar, özellikle üzgün insanların düşünceleri dağılarak rahatlarlar.
  • Müzik ulaşılabilirdir, müzik her toplumda her ırkta çeşitli şekillerde de olsa kendini ortaya çıkartır. Sonuç olarak, müzik yapmak ve dinlemek çok kolaydır.
  • Müzik bedensel bir şeydir. Sadece işitsel bir bileşene sahip değildir, bunun yanı sıra aynı zamanda yaratıcılığınızı kullanarak fiziksel boyutta yer alan motor eylemlerinizi de destekler.
  • Bu teknik iletişimi gerektirdiği için müzik terapi sosyal özelliklidir. İlgi çekici bir aktivite olduğundan dolayı, müziği ekip halinde birlikte gerçekleştirmek ilişkileri geliştirmeye yardımcı olur.
  • Müzik özgürdür. Bu sebeple müziği, duygusal durumlarınızı ve yaşamınızdaki değişiklikleri ifade etmek için kullanın. Tüm bu duygu değişimlerini yaptığınız müziğe aktarın. Bu sizin daha yaratıcı düşünmenizi sağlar.
  • Yalnızca yetişkinler için değil bebekler içinde müzik tedavisi uygulanır. Bebeklerin müziğe duyarlılığı ve müziğin beyin gelişimi süreçleri üzerindeki olumlu etkisi vardır. Daha doğumdan önce, anne karnında müzikle eğitim başlar. Bu durum da müziğin beyin fonksiyonları üzerinde ne kadar güçlü bir etkiye sahip olduğunu gösterir.
müzik terapi

Müzik Terapi Tedavisinde Hangi Makamlar Uygulanır?

Günümüzde müzik terapi oldukça kapsamlı bir uygulamaya sahiptir. Nörolojik hastalıklar, kardiyolojik hastalıklar, kanser ve psikiyatri hastalıklarında kullanılan bir yöntemdir. Bunun yanında bu yöntem özel ihtiyaçları olan kişilerin tedavisinde tamamlayıcı bir yaklaşımdır.

 Tüm bunların yanı sıra alkol ve madde bağımlısı hastaların tedavisinde  bu terapi önemlidir. Bu konuda yapılan bilimsel araştırmalar çoktur. Hem klasik Türk müziğinin hem de klasik batı müziğinin rahatsızlıklar üzerinde olumlu etkisi vardır. 

Bu terapi de ritim, melodi ve armoni gibi müzikal yönler hastaları tedavi etme amacı için kullanılır. Müzik, hastaların nörolojik ve endokrin sistemleri üzerinde iyi ve olumlu bir etkiye sahiptir. Bu durum duygu ve fikirlerde önemli tepkilere neden olur. Bazı durumlarda terapi ile hasta müzik yaratarak rehabilitasyon sürecine dâhil olur. Genel olarak ele alındığında hastanın bu alandaki yetenekleri gelişir. Özgüveni artar ve kendine tatmin edici bir hobi elde eder.

Müziğin tedavi amaçlı kullanılması çok eski dönemlere dayanmaktadır. Şu anda tüm dünyada ünlü klinikler müzik terapi yöntemini kullanır. Bizde Osmanlı Dönemi itibari ile kullanılmaya başlanılan bu tedavide zengule makamı, huseyni makamı, saba makamı, uşşak makamı, hicaz makamı, İsfahan makamı, ırak makamı, buselik makamı, büzürk makamı, neva makamı, acemaşiran makamı, zirefgent makamı kullanılmaktadır.