tetik parmak

Tıpta tenosinovit stenosing ismiyle de bilinen tetik parmak  rahatsızlığı, parmakların hareket ederken kasılması ya da kilitlenmesi ile ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Özellikle de başparmağın hareketinde sıkça görülür.

Günlük yaşamda kişiyi oldukça etkileyen bu rahatsızlık ortaya çıktığı zaman, parmağın eski haline gelmesi zor olur. Bu süreç oldukça sancılı ve ağrılı geçen bir süreçtir. Genel olarak başparmak, yüzük parmağı ya da küçük parmakta sıkça görülen bu rahatsızlık, elin fonksiyonlarını büyük oranda etkiler.

Tetik Parmak Neden Ortaya Çıkar?

tetik parmakTendon ismini verdiğimiz yapılar, kasları ve kemikleri birbirine bağlayan sert dokulardır. Bu tendonlar parmakların kol ve ellerdeki kasları bükme, düzeltme görevlerini üstlenir. Üzerinde bulunan dokular eğer uzun süreçte tahriş olursa skarlaşma(adezyon) ve kalınlaşma ortaya çıkar. Bu durumun sonucunda ise tendon hareketleri yavaşlar ve kısıtlı bir hale gelir.

Daha sonra ise parmakların hareket etmesiyle beraber iltihap ortaya çıkar. Tendonların iltihap toplaması ise tetik parmak hastalığına sebebiyet verir. Bu hastalığın ortaya çıkma nedeni ise genel olarak parmakları zorlamaktır.

Parmakları düzenli bir şekilde yormak ve sürekli zorlamak tendonların iltihap toplamasını sağlar. Böylelikle ortaya çıkan bu rahatsızlık, kişiye gündelik hayatta pek çok sıkıntı verir. Özellikle de başparmağı etkileyen bu rahatsızlık, tedavi ile ortadan kalkar.

Tetik Parmağın Belirtileri Nelerdir?

tetik parmakÖzellikle başğarmağı etkileyen bu rahatsızlık, herhangi bir parmağı da etkiler. Birden fazla parmakta ve iki elde de ortaya çıkar. Tetik parmak rahatsızlığında ortaya çıkan belirtiler, herkeste genel olarak aynı etkileye yol açar. Bu rahatsızlığın belirtilerini şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Sabahları parmakların sert bir yapıda olması,
  • Parmakları hareket ettirirken çıtlama gibi seslerin çıkması,
  • Parmağın ya da parmakların baş kısmında yumru hissinin oluşması,
  • Parmakların birden bükülmüş bir biçimde kitlenmesi ve bu parmakları hareket ettirememek gibi belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler ortaya çıktığı zaman parmakların hareket kabiliyeti kısıtlı bir hal alır ve kişi zorlanır.

Tetik Parmak Kimlerde Görülür?

tetik parmakTetik parmağın görülme yaşları genel olarak 40 ile 60 yaş aralığıdır. Özellikle de kadınlarda daha sık ortaya çıkan bu rahatsızlık, hastalık sonucu da ortaya çıkabilir. Gut ve şeker hastalığı gibi rahatsızlıklar yaşayan kişilerde tetik parmak görülme oranı daha fazladır.

Bunun dışında sürekli parmaklarını kullanan kişilerde de ortaya çıkar. Özellikle müzisyenler ve fabrika çalışanları gibi kişilerde parmaklarla alakalı bu rahatsızlığı görmek mümkündür. Başparmak ve diğer parmakları aktif olarak kullanan ve bu parmakları kullanmayı gerektiren mesleklerle uğraşan kişilerde tetik parmağa rastlamak mümkündür.

Hastalık Nasıl Teşhis Edilir?

tetik parmakHer hastalığın teşhisi birbirinden farklı şekilde gerçekleşir. Tetik parmak rahatsızlığı ise diğer rahatsızlıklara göre daha kolay bir şekilde anlaşılır. Teşhis için fiziki bir muayene gitmek doğru olacaktır. Doktorunuz fiziki bir muayene yaptıktan sonra bu rahatsızlığı yaşadığınızı sizlere söyleyebilir. Bunun dışında yukarıdaki belirtileri yaşayan her birey bu hastalıkla savaştığını anlayabilir.

Tetik Parmak Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

tetik parmakBu rahatsızlığın tedavisi iki farklı şekilde yapılmaktadır. Ameliyatlı ve ameliyatsız olarak iki seçeneği vardır. Tedavideki asıl amaç parmakların görevini acısız ve ağrısız bir şekilde yerine getirebilmesidir. Doktor yapacağı muayene sonucu iki tedaviden birisini seçer. Tetik parmak rahatsızlığında ameliyatlı tedavi ameliyatsız olana göre daha kesin sonuçlu olur. Ameliyatsız bir şekilde tedavi edilen hastada bu rahatsızlık tekrar nüksedebilir. Bu yüzden en kesin sonuç için doktora danışmak en doğru karardır.

Ameliyatsız Tetik Parmak Tedavisi Nasıldır?

tetik parmakHer hasta için gerekli olan tedavi farklıdır. Bazı hastaların rahatsızlığı ameliyatsız bir şekilde de giderilebilir. Ameliyatsız tedavi genelde hafif olarak bu rahatsızlığı yaşayan kişiler içindir. İlaç ve atel kullanımı bu süreçte yardımcı olur.

Ayrıca parmakları zorlayan egzersizlerden kaçınmak da bir o kadar önemlidir. Zorlayıcı eylemlerden uzaklaşarak doktorun önerdiği egzersizleri yapmak gerekir. Bu şekilde tetik parmak hastalığı geçmiyorsa doktorunuza tekrardan gidip ve yeni çözüm yolları aramalısınız.

Tetik Parmak Ameliyatlı Nasıl Yapılır?

tetik parmakBu rahatsızlığın iki farklı ameliyat seçeceği vardır. Biri açık ameliyat olurken diğeri ise perkütan serbest bırakma işlemidir. Açık olan operasyon yaklaşık olarak 20 dakika kadar bir sürede gerçekleşir. Doktorları lokal anestezi ile yaptığı bu ameliyat, avuç içerisine atılan ufak bir kesi ile gerçekleşmektedir. Uzmanlar tetik parmak tedavisi için avuç içine ufak bir kesi atar, daha sonra tendon dokusunu kesip gerisin geri bu kesiyi dikerler.

Perkütan serbest bırakma cerrahisi ise daha uzun süren bir işlemdir. Ameliyat yine lokal anestezi ile yapılmaktadır. Cerrahlar bu ameliyatta tendonun kılıfını kesmek için iğne kullanır. Direkt olarak kesi yapmadan deri altına girme işlemi olur. Bu operasyon açık ameliyata göre daha az tercih edilir. Çünkü tendonlarda hasar bırakma riski daha fazladır. Fakat perkütan serbest cerrahisi ise hastanın avuç içinde herhangi bir iz kalmaz.

Ameliyatından Sonra Nelere Dikkat Edilmeli?

tetik parmakAmeliyattan sonra hastalar direkt olarak gündelik yaşamına geri döner. Operasyon sonucu hastanede konaklamayı gerektiren bir sebep yoktur. Tetik parmak ameliyatları oldukça kısa süreli ve lokal yapılan operasyonlardır. Bu yüzden hasta hemen toparlar. Ameliyattan sonra ele darbe almamak ve bir işle uğraşmamak önemlidir. Dikişler ise ameliyattan 15 gün sonra alınmaktadır.

Operasyon sonrası spora başlamak için yaklaşık olarak bir hafta beklemek gerekir. Direkt olarak zorlayıcı hareketler yapmak ağrıların artmasına neden olur. Bu yüzden bir süre parmakları dinlendirmek gerekir. Fakat bir hafta sonra yavaşça spora başlayabilirsiniz. Yavaş ve ellerinizi yormayacak hareketler yaparak parmaklarınızı kullanabilirsiniz.

Tetik Parmak Egzersizleri Yapabilirsiniz

tetik parmakAmeliyat sonrası birtakım egzersizler parmaklarınıza iyi gelecektir. Parmakların gevşemesi ve daha da rahatlaması için doktorunuzun önerdiği egzersizleri parmaklarınızı yormayarak uygulayabilirsiniz. Bu egzersizler genelde elleri yumruk haline getirerek yapılır. Yumruk haline getirip tekrardan elinizi açarak yavaşça egzersiz uygulayabilirsiniz.

Egzersiz topları bu süreçte oldukça yardımcıdır. Yumuşak egzersiz toplarını elinize alarak yavaşça sıkıp bırakıp ve parmakları çalıştırabilirsiniz. On saniye boyunca sıktığınız topu gevşeterek yavaş bir şekilde spor yapabilirsiniz. Bu işlemleri mutlaka yavaş yapmak parmakların zorlanmaması için önemlidir.

Tetik Parmaktan Korunma Yöntemleri

tetik parmakOrta yaşlı kişilerde sıkça görülen bu hastalıktan korunmak için yapmanız gereken pek çok egzersiz bulunur. Gündelik yaşamda dikkatsizce yaptığınız her iş parmaklarınızı yorar. Bu yüzden dikkat etmek ve egzersiz yapmak önemlidir. Zorlayıcı eylemlerden uzak durarak parmak sağlığınızı koruyabilirsiniz. Bunun dışında tetik parmak hastalığından kaçınmak için aşağıdakileri yapmanızı öneririz:

  • Telefon ile çok fazla vakit geçirmemeye çalışın. Telefonu gereksiz kullanmak parmakları yoracaktır.
  • Elleri ve parmakları gün içerisinde bolca dinlendirmeye özen gösterin.
  • Çok hızlı bir şekilde klavye kullanmamaya çalışın, ara sıra mola verin.
  • Parmaklarınızda ağrı hissedince soğuk kompres uygulayın.
  • Başparmağınızın üzerine fazla yük bindirmeyin. Başparmak diğer parmaklara göre daha fazla risk altında olduğu için bu parmağı yoran eylemlerden kaçının.

Yukarıda belirtilen durumlardan kaçınarak tetik parmak sorununun önüne geçebilirsiniz. Özellikle de orta yaşlı insanlarda sıkça görülen bu rahatsızlık, parmakların yorulması ile gözükür. Telefon ve teknolojik alet kullanımını azaltarak tetik parmaktan kaçınabilirsiniz. Bunun dışında zorlayıcı eylemleri hayatınızdan çıkararak daha sağlıklı bir yaşam sürdürmeyi de ihmal etmemelisiniz.